เมษายน 2027

สแบกธม เงาบนจอผ้า

สแบกธม เงาบนจอผ้า, เสียมเรียบ
14 เม.ย. 2027เสียมเรียบ, กัมพูชา

หุ่นหนังขนาดเท่าคน ชูด้วยไม้บนจอที่ส่องแสง และผู้เชิดร่ายรำอยู่ด้านหลังให้เห็นชัดเจน หนังใหญ่ของกัมพูชาไม่ได้ซ่อนสิ่งใด ทั้งเงาและร่างกายที่สร้างเงาล้วนเป็นส่วนหนึ่งของภาพ

สแบกธมคืออะไร

สแบกธมแปลว่าหนังใหญ่ หุ่นแต่ละตัวฉลุจากหนังวัวผืนเดียว ลงสี แล้วติดกับไม้ไผ่สองอัน หุ่นบางตัวสูงกว่าคนเชิด และขยับข้อต่อไม่ได้ การเคลื่อนไหวจึงมาจากทั้งร่างกายของผู้เชิด นี่คือเหตุผลที่พวกเขาร่ายรำแทนการยืนนิ่ง

เรื่องที่แสดงคือเรียมเกร์ รามายณะฉบับเขมร บรรยายด้วยเสียงคลอวงพิณพาทย์ UNESCO ขึ้นทะเบียนศิลปะนี้ในปี 2005 หลังจากช่วงเวลาหนึ่งชั่วอายุคนที่ครูแทบทุกคนและหุ่นแทบทุกชุดสูญหายไป

ไฟและจอผ้า

แต่เดิมแสงมาจากไฟกะลามะพร้าวหลังผ้าขาวที่ขึงระหว่างไม้ไผ่ และการแสดงจะดำเนินไปตลอดคืนในงานวัดและช่วงปีใหม่ แสงไฟที่ไหววูบเป็นส่วนหนึ่งของความงาม หุ่นบนจอจึงไม่เคยนิ่ง

การจัดแสดงสมัยใหม่เปลี่ยนไฟเป็นโคมไฟซึ่งสะดวกกว่าสำหรับการแสดงสองชั่วโมง และย้ายผู้เชิดมาอยู่ในจุดที่ผู้ชมมองเห็น การได้ชมทั้งเงาและผู้ร่ายรำไปพร้อมกันคือแบบที่ผู้มาเยือนส่วนใหญ่ได้พบในเสียมเรียบ

ชมได้ที่ไหน

Bambu Stage ในเสียมเรียบจัดแสดงหนังใหญ่เป็นส่วนหนึ่งของโปรแกรมประจำ นี่จึงเป็นหนึ่งในไม่กี่ขนบการแสดงของกัมพูชาที่คุณไม่ต้องวางแผนการเดินทางให้ตรงกับช่วงเวลา ส่วนช่วงปีใหม่กลางเดือนเมษายนคือเวลาที่หนังใหญ่กลับไปแสดงในลานวัดซึ่งเป็นต้นกำเนิด

การแสดงสั้นกว่าแบบดั้งเดิมและบรรยายให้ผู้ที่ไม่รู้จักเรียมเกร์ฟัง ควรอ่านเรื่องย่อก่อน เพราะหุ่นจะถือว่าคุณรู้อยู่แล้วว่าใครเป็นใคร

เพิ่มเติมตามลำน้ำ